Katalog monet polskich od 1923 roku, nominały, roczniki i znaki mennicy
Katalog monet porządkuje monety według okresu, nominału, rocznika i odmiany, żeby można je było jednoznacznie rozpoznać. Ten wpis opisuje, jak podzielone są monety polskie od 1923 roku i jak czytać katalog.
Opublikowano 28 października 2026.
Druga Rzeczpospolita
W 1924 roku wprowadzono złotego i obok niego grosze. W latach 1923 do 1939 w obiegu były monety z brązu, niklu i srebra. Wiele z nich ma wartość kolekcjonerską ze względu na wiek i kruszec.
Okupacja i lata powojenne
W czasie okupacji obowiązywały monety wydawane przez władze okupacyjne, a po wojnie powrócono do monet polskich. Ten okres ma osobne katalogi.
Polska Ludowa
Od 1949 do 1990 roku bito monety groszowe i złotowe oraz liczne emisje okolicznościowe. Szczegóły dla tego okresu opisuje strona skup monet PRL.
Po 1990 roku
Po denominacji w 1995 roku wprowadzono złote w nowej wartości i grosze. Powstają też monety okolicznościowe, w tym kolekcjonerskie emisje z metali szlachetnych.
Nominał i rocznik
Katalog podaje nominał, rok, materiał i masę. Dwie monety tego samego nominału z różnych lat potrafią mieć zupełnie inną wartość.
Znak mennicy
Znak mennicy to litera albo symbol na monecie wskazujący, gdzie ją wybito. Niektóre roczniki z jednej mennicy mają mniejsze nakłady.
Odmiany
Katalog wymienia odmiany różniące się detalami stempla. Odmiana decyduje, czy pospolita moneta staje się poszukiwana.
Stan zachowania
Katalogi często podają ceny dla kilku stanów, od obiegowego po mennicy. Stan oznacza stopień zużycia, a nie wiek.
Jak czytać jeden wpis
Pozycja katalogowa zawiera nominał, rok, metal, masę, średnicę, nakład i opis awersu oraz rewersu. Weźmy dziesięć złotych z 1932 roku z głową kobiety: katalog podaje metal (srebro), masę i średnicę, a przy stanach wymienia zakres cen od obiegowego po menniczy. Porównaj te dane z własną monetą, a zobaczysz, czy się zgadza.
Najczęstsze błędy
Najczęściej mylone są roczniki z podobnymi wzorami, monety o tym samym nominale z różnych emisji oraz kopie i odlewy. Kopie często mają zbyt gładkie krawędzie albo inną masę niż w katalogu, więc zawsze porównuj wagę i średnicę.
Rozpoznaj, potem porównaj
Najpierw ustal nominał, rocznik i materiał, a potem sprawdź odmianę. Dopiero wtedy porównuj ceny z katalogu. Rozpoznanie ze zdjęcia skraca ten krok, bo wskazuje cechy do sprawdzenia, jak opisuje wycena monet.
Katalog a ceny rynkowe
Ceny w katalogu są punktem odniesienia. Skup oferuje zwykle mniej niż cena katalogowa, bo musi zarobić na odsprzedaży. Porównanie ofert opisuje strona gdzie sprzedać stare monety.
Kolejne wpisy
Jeśli chcesz odróżnić monety pospolite od kolekcjonerskich, przeczytaj stare polskie monety. O wyjątkowych monetach PRL piszemy w najdroższych monetach PRL.
Rozpoznanie w Znaleziskach
Dodaj zdjęcie monety, a Znaleziska podadzą nominał, okres, materiał i orientacyjny przedział wartości. Potem możesz wysłać zgłoszenie do skupów z regionu. Cenę ustala oferta kupującego.